Kỹ thuật bao trái
noimage

Nông dân xã Cam Lâm, Cam Ranh bao xoài

Bảo quản trái xoài theo hướng GAP

(28/06/2013)


Hiện nay nhu cầu và thị hiếu của người tiêu dùng về sản phẩm trái cây nói chung và xoài nói riêng đang hướng tới chất lượng cao và an toàn thực phẩm. Sản xuất trái cây theo hướng GAP là bảo đảm những nguyên tắc về môi trường sản xuất an toàn, sạch, không chứa các tác nhân gây bệnh như chất độc sinh học (vi khuẩn, nấm, virus, ký sinh trùng) và hóa chất (dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng, hàm lượng nitrat). Người trồng cây ăn quả phải lựa chọn địa điểm, sử dụng phân bón, hướng đến sử dụng các loại phân bón vi sinh, nước, phòng trừ sâu bệnh, thu hái, đóng gói và vận chuyển sản phẩm, áp dụng công nghệ sản xuất trái cây sạch, kết hợp với kỹ thuật hạn chế, kìm hãm hô hấp của trái cây, nhằm nâng cao hiệu quả kéo dài thời gian bảo quản trái.


1. Kỹ thuật bao trái xoài: nên bao trái ngay sau khi đã kết thúc giai đoạn rụng sinh lý ( là 45 ngày), hoặc  bao trái bằng bao giấy dầu ở 50-55 ngày tuổi; Trước khi bao trái 1 ngày cần cắt tỉa bớt những dé hoa còn sót lại, các cành tăm, lá vô hiệu và tỉa bỏ bớt những quả nhỏ đối với các giống trái chùm và phun thuốc trừ sâu bệnh 1 lượt để diệt hết trứng, sâu non và nấm bệnh có sẵn trên mặt trái;  Tùy theo loại trái cây mà sử dụng các loại kích cỡ bao trái cho phù hợp: Với  xoài chùm Cát Chu… có thể bao cả chùm với kích thước bao to; với các loại trái to như xoài cát Hoà Lộc… thì dùng bao có kích thước phù hợp để bao từng trái một.

2. Thu hoạch và bảo quản xoài

a. Thu hoạch: thu hoạch lúc trái đã đạt kích thước tối đa, no trái, vỏ trái chuyển sang màu vàng, xung quanh trái có lớp phấn mỏng. Thời điểm thu hoạch thích hợp khoảng 90-100 ngày tuổi. Tốt nhất nên thu hoạch xoài từ 9 giờ sáng đến 3 giờ chiều, vì lúc này xoài ít mủ nhất. Hái xoài bằng tay hoặc bằng lồng, khi hái chừa cuống khoảng 2 – 5 cm cho trái ít chảy mủ. Hái từng quả một. Phun dung dịch 1mM putrescine trước khi thu hoạch 01 tuần hoặc nhún trái vào dung dịch 0,5 mM putrescine ngay sau khi thu hoạch giúp kéo dài thời gian tồn trữ. Trải xoài trên lớp báo hoặc lá khô cho ráo mủ. Sau đó xếp xoài vào sọt có lót giấy mềm hoặc lá khô xung quanh và dưới đáy sọt. Lúc đặt trái xoài vào sọt nên đeo găng tay hoặc dùng hai ngón tay cầm nhẹ trái, tránh làm mất phấn trên trái. Tránh để cuống trái đâm vào các trái khác. Nên đặt sọt xoài nơi bóng mát, tránh để nắng rọi trực tiếp vào trái xoài.

3. Cắt tỉa: tỉa bỏ hết lá trên cuống để hạn chế mất hơi nước và giữ xoài lâu hơn. Loại bỏ hết các trái bị xây xát, hư thối.

4. Làm sạch: dùng giấy mịn lau sạch vết bẩn, bồ hóng trên trái. Tránh lau mạnh tay dễ làm mất phấn trên trái. Dùng nước phèn chua thấm vào vải mềm để tẩy vết mủ trên trái xoài.

5. Đóng hàng: với số lượng nhỏ có thể dùng giấy mềm hoặc bao xốp có lỗ bọc từng trái trước khi cho vào thùng. Đóng hàng vào thùng phải nhẹ nhàng, sạch sẽ, tránh làm trái bầm dập, xây xát. Không xếp xoài quá đầy thùng. Chọn nơi thoáng mát để đóng xoài vào thùng. Khi sang thùng phải bốc từng trái, không nên đổ ào một lượt.

6. Vận chuyển: khi vận chuyển, hạn chế trái xoài bị lay động nhiều bằng cách chọn thùng vừa phải, chất xoài đầy thùng, không  được để lưng thùng. Không được chất các thùng xoài chồng lên nhau. Hoặc có thể xếp chồng chúng lên nhau khi có tấm ván ngăn giữa các tầng.  Không chất các thùng xoài ngoài trời nắng hoặc nơi ẩm thấp. Vận chuyển đi xa nên chọn lúc trời mát mẻ, đậy kỹ khi gặp nắng, trong xe phải được thông thoáng.

f. Bảo quản: nhúng xoài vào trong nước ấm (52 0C) trong vòng 5 phút trước khi bảo quản để ngăn chặn bệnh thán thư. Có thể xử lý nhiệt ở 46,5 0C trong 20 phút nhằm bảo đảm an toàn sạch bệnh và giảm tổn thương lạnh. Trái xoài sau xử lý được bao màn chitosan và đem bảo quản ở 10-12 Co, ẩm độ 80-90%.

g. Cách làm chín trái: dùng khí đá (đất đèn) gói kín trong vải mỏng hoặc giấy để dưới đáy thùng hoặc các chum, vại sành. Nhớ không để xoài tiếp xúc với đất đèn. Đậy kín thùng trong 1- 3 ngày thì xoài chín. Sử dụng 5 g khí đá cho mỗi thùng 20 kg xoài.

3. Phòng trị sâu bệnh: đây là khâu quan trọng để giữ được năng suất và phẩm chất trái xoài. Nhà vườn nên áp dụng biện pháp phòng trừ tổng hợp IPM, sử dụng thuốc theo bốn đúng, chọn dụng cụ phun thích hợp, kỹ thuật phun nhằm hạn chế sự thất thoát, gây ô nhiễm, an toàn cho người và nâng cao được hiệu quả của thuốc. đảm bảo thời gian cách ly thuốc từ ngày phun thuốc lần cuối  lên cây cho đến ngày thu hoạch trái đảm bảo an toàn không gây hại sức khoẻ con người.

3.1. Sâu hại:

- Sâu đục bông: Gây hại từ khi bông bắt đầu nhú ra đến khi hoa đổ nhụy, sâu non đục bên trong làm chết cả bông hoặc chết một đoạn bông. Phòng trị: Phun các loại thuốc có tác dụng lưu dẫn như Cyper Alpha liều lượng 10 – 20cc/bình 8 lít nước khi mới phát hiện.

- Rầy bông xoài: (Idiocerus niveosparsus) Gây hại nặng giai đoạn cây ra hoa, rầy chích hút nhựa ở bông và đọt non làm bông bị khô héo, rầy tiết mật tạo điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển làm đen bông, đen lá; làm giảm khả năng đậu trái.

Phòng trị: Phun các loại thuốc: Sevin 85% với liều 20gr/bình 8 lít,  Trebon với liều 20cc/bình 8 lít, Sumi Alpha với liều 10cc/bình 8 lít

- Sâu đục trái: gây hại từ khi đường kính trái được 1,5 cm đến khi trái già, bướm đẻ trứng ở chót trái, sâu non nở ra đục vào trái và ăn phần hột làm cho trái bị hư và rụng. Phòng trị: Phun thuốc khi thấy có sâu non xuất hiện bằng các loại thuốc như: Aizabin WP, Aztron DF, Sucessess 25 EC liều lượng theo hướng dẫn trên chai thuốc. Thu gom và tiêu hủy trái bị hại để không bị sâu non hóa nhộng tấn công ở lứa tiếp theo.

- Ruồi đục trái: gây hại trên hầu hết các loại cây ăn trái và trái họ bầu, bí, dưa, ruồi tấn công từ lúc trái già đến chín. Ruồi cái dùng ống đẻ trứng chọc thủng vỏ trái cây và đẻ trứng dưới lớp vỏ, ấu trùng (dòi non) nở ra đục ăn thịt trái thành những đường ngoằn ngoèo làm trái hư và rụng. Phòng trị: Tiêu hủy những trái bị dòi, không neo trái quá già trong vườn, bao trái. Có thể dùng pheromon dẫn dụ diệt con đực như: Jianet, Vizubon D,…hoặc dùng thuốc trừ sâu giống như sâu đục trái.

- Rệp sáp: gây hại trên cuống bông, cuống trái, lá non hoặc mặt dưới lá. Rệp chích hút nhựa và thải phân tạo điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển làm đen đầu trái xoài. Phòng trị: Phun dầu khoáng SK Enspray 99 EC, thuốc Supracide liều lượng 10 – 15cc/bình 8 lít nước, nên phun khi thấy rệp xuất hiện.

3.2. Bệnh hại

 - Bệnh thán thư: đây là bệnh quan trọng nhất trên xoài, bệnh thường gây hại nặng trong mùa mưa và khi có sương đêm. Nấm bệnh tấn công trên cành, lá non làm lá lủng, rách, co dúm rồi rụng. Thiệt hại nặng nhất là trên bông, trái; nấm tấn công làm khô, đen bông làm giảm hoặc mất khả năng đậu trái; bệnh cũng tấn công trên trái tạo ra triệu chứng “da cây” làm mất phẩm chất trái; nấm bệnh còn tấn công trên trái già làm thối trái sau khi thu hoạch và bệnh càng trầm trọng khi tồn trữ trong điều kiện nóng và ấm.

Phòng trừ: trồng cây có khoảng cách vừa phải, thường xuyên vệ sinh vườn xoài, cắt tỉa cành tạo cho tán cây thông thoáng, bao trái. Sử dụng các thuốc sau đây luân phiên phun định kỳ lên bông, trái non để tăng khả năng đậu trái và giữ phẩm chất trái như: - Thuốc gốc Mancozed như Dithane M45. Thuốc gốc Carbendazym như Benomyl hoặc Bavistin .- Antracol, Daconil, ... Liều lượng: theo hướng dẫn của nơi sản xuất. Lúc xoài ra hoa gặp mưa nên sử dụng phối hợp các loại như Topsin M với Benomyl hoặc Ridomil với Daconil để phòng ngừa phát sinh phát triển. Trong điều kiện thoáng mát phun định kỳ 7 – 10 ngày/lần, nếu mưa nhiều và có sương mù kéo dài thì phun nhắc lại 3 – 5 ngày/lần. Sau 2 lần phun phải đổi thuốc vì nấm rất mau kháng thuốc.

- Bệnh phấn trắng: bệnh gây hại nặng vào giai đoạn trước khi thụ phấn đến lúc đậu trái non. Nấm đóng thành một lớp màu trắng hay xám trên phát hoa, nấm gây thiệt hại rất nhanh trong điều kiện thời tiết lạnh và sương mù kéo dài. Bệnh làm trái non méo mó, nhỏ và dễ rụng hoặc trái bị da cám.  Phòng trị: Phun phòng khi thấy có sương mù kéo dài hoặc trời lạnh, sử dụng các loại thuốc trị nấm như: Anvil, Microthiol, Topsin M, ... dùng theo hướng dẫn của nơi sản xuất.

- Bệnh khô đọt: bệnh tấn công nhanh nhất là lúc mưa nhiều, nấm tấn công rất sớm vào lúc đọt non còn màu đỏ làm cho đọt chết héo dần và chết khi lá vừa dày.  Phòng trị: Tỉa bỏ cành bị bệnh, phun phòng bằng các loại thuốc như Derosal, Anvil, Copper B, ... phun đều lên đọt non còn đỏ, nên phun 2 lần cách nhau 7 – 10 ngày.

- Bệnh bông đen da trái xoài (da ếch): bệnh xuất hiện nhanh và tập trung vào giai đoạn cuối khi xoài đã cứng bao. Bệnh phát triển nhiều khi gặp ẩm độ cao hoặc mưa liên tục trong 1 – 2 ngày, các vườn xoài thu hoạch muộn khi gặp mưa bệnh rất nặng. Để phòng bệnh nên xử lý cho xoài ra hoa tập trung và sớm, sử dụng các loại thuốc như: Ridomil, Daconil, Copper zinc (20gr/bình 8 lít nước) khi xoài đã cứng bao đầu để phòng bệnh, nếu gặp phải mưa hay sương mù nhiều thì phun nhặt hơn, 3 – 5 ngày/lần. Chú ý phải phun thuốc thật mịn để thuốc bám đều trái xoài thì hiệu quả mới cao, đồng thời nên hạn chế sử dụng các dạng phân bón lá phun trực tiếp vào trái trong giai đoạn sắp thu hoạch. Bao trái cũng giúp bảo vệ trái tốt.

Th.s Nguyễn Vĩnh Phúc –PGĐ.TTTTNNNT Vĩnh Long

 

Liên kết website


cửa nhựa lõi thépcửa kính thủy lựcvách kínhcua nhua loi thepcua kinh thuy lucvach kinhvách tắm kínhcầu thang kínhlan can kínhvach tam kinhcau thang kinhlan can kinh


<< Quay lại


Reporter :  webmaster
Source : 


  • x